polishwomen.md
Malinovskiy14

Wielki naukowiec-fizyk, specjalista w dziedzinie krystalografii i fizyki ciała stałego, stojący u początków odrodzenia Polonii mołdawskiej.

Tadeusz Józefowicz Malinowski urodził się 14 października 1921 w Kiszyniowie, w rodzinie Polaków. W szkole przy wspólnocie polskiej uzyskał wykształcenie podstawowe i średnie.

W 1940 rozpoczął studia na Wydziale fizyczno-matematycznym Instytutu Pedagogicznego w Kiszyniowie, ale II wojna światowa przerwała mu studia. 6 lipca Tadeusza Malinowskiego wcielono do wojska i skierowano do fabryki wojskowej w Czkałowie (Orenburg). Pan Tadeusz mógł jednak kontynuować studia w Czkałowskim Instytucie Pedagogicznym, a od 1942 roku w Buguruslanie, gdzie ewakuowano Kiszyniowski Instytut Pedagogiczny.

W 1944 r. T. I. Malinowski powrócił do Mołdawii, gdzie rozpoczął działalność pedagogiczną. W latach 1946-1950 uczył fizyki i matematyki w szkołach średnich w Kiszyniowie i wsi Oloneszti.
Od 1950 r. rozpoczęła się działalność naukowa T. I. Malinowskiego w sektorze geochemii mołdawskiego oddziału ZSRR i od tego momentu rozpoczął się rozwój krystalografii w Mołdawii.

Dzięki inicjatywie i talentowi Tadeusza Józefowicza powstało laboratorium analizy rentgenostrukturalnej.
W 1956 r.został kierownikiem laboratorium fizycznych metod badania ciała stałego, które obecnie nosi jego imię. W latach 1957-61 pracował jako kierownik wydziału Instytutu Fizyki i matematyki. W latach 1961-64 pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Fizyki i matematyki Akademii Nauk MSSR.
W 1962 został doktorem nauk fizyczno-matematycznych. W latach 1964-74 i od 1978 był zastępcą dyrektora Instytutu Fizyki Stosowanej PAN.

W 1969 otrzymał tytuł profesora, a od 1976 Akademika Akademii Nauk MSSR. W latach 1974-78 był głównym Sekretarzem Naukowym Prezydium PL MSSR.

Tadeusz Malinowski jest autorem około 650 prac naukowych. Był pedagogiem i nauczycielem, miał wielu zwolenników i uczniów. Władał językiem rosyjskim, rumuńskim, polskim, a także angielskim, niemieckim i francuskim. Pod jego kierunkiem przeszkolono ponad 30 kandydatów i doktorów.

W 1944 Tadeusz Józefowicz Malinowski pracował w komisji zajmującej się poszukiwaniami dóbr materialnych, które zostały skradzione z kraju w czasie ii Wojny Światowej. Dzięki jego staraniom odnaleziono i sprowadzono z Rumunii symbol narodowy Mołdawii — brązową rzeźbę hospodara mołdawskiego Stefana cel Mare autorstwa Aleksandra Plemedale.

Dla Polaków mieszkających w Mołdawii nazwisko Malinowskiego jest wybitne. Kierował ruchem na rzecz ożywienia ich narodowej samoświadomości. Pod kierownictwem Tadeusza Józefowicza Malinowskiego w marcu 1990 roku w Kiszyniowie powstało pierwsze stowarzyszenie języka polskiego i polskiej diaspory Mołdawii (później „Związek Polaków Republiki Mołdawii”).

Tadeusz Malinowski zmarł 27 lutego 1996 roku. Jego skromny grób znajduje się w XIX kwartale cmentarza ormiańskiego.
31 marca 2016 roku, w Instytucie Fizyki Stosowanej Akademii Nauk Mołdawii przy wsparciu Ambasady RP, odsłonięto tablicę upamiętniającą Tadeusza Malinowskiego.